Dây cáp điện đạt chuẩn VDE: Phân biệt VDE, DIN VDE và VDE Register Number
Trên vỏ nhiều loại cáp châu Âu, bạn thường thấy các ký hiệu như “DIN VDE 0276-603”, "VDE", "HAR" hoặc “VDE-Reg.-Nr.”. Các ký hiệu này trông giống nhau nhưng ý nghĩa rất khác nhau. Có ký hiệu chỉ cho biết cáp được thiết kế theo tiêu chuẩn. Có ký hiệu lại là bằng chứng cáp đã được bên thứ ba độc lập kiểm định và giám sát liên tục. Bài viết này giúp kỹ sư, nhà thầu và bộ phận mua hàng phân biệt từng loại và biết cách tự kiểm tra một sợi cáp có đạt chuẩn VDE thật hay không.
Nội dung bài viết:
-
1VDE là gì?
-
2Phân biệt DIN VDE, dấu VDE, HAR và VDE Register Number
-
3Hướng dẫn đọc ký hiệu in trên vỏ cáp
-
4Mã cáp bắt đầu bằng H có phải là cáp HAR?
-
5Các nhóm tiêu chuẩn VDE
-
6Tiêu chuẩn VDE liên quan đến cáp điện
-
7Tiêu chuẩn VDE liên quan đến cấu trúc & thử nghiệm
-
8Tiêu chuẩn VDE liên quan đến lắp đặt
1. VDE là gì?
VDE (Verband der Elektrotechnik Elektronik Informationstechnik) là Hiệp hội Kỹ thuật Điện, Điện tử và Công nghệ Thông tin Đức, trụ sở tại Frankfurt am Main, với hơn 35.000 thành viên. VDE có hai vai trò cần tách bạch:
- Xây dựng tiêu chuẩn: VDE cùng DIN (Viện Tiêu chuẩn hóa Đức) vận hành ủy ban DKE, nơi soạn và ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật điện dưới tên DIN VDE. Bộ tiêu chuẩn hiện có hơn 3.500 văn bản, nhiều tiêu chuẩn được hài hòa với IEC và EN.
- Thử nghiệm và chứng nhận: Viện Thử nghiệm và Chứng nhận VDE (VDE Prüf- und Zertifizierungsinstitut GmbH, Offenbach) là đơn vị độc lập. Viện thử nghiệm sản phẩm, đánh giá nhà máy, cấp dấu chứng nhận và là tổ chức được chỉ định (Notified Body) của EU.
Vì vậy, một sợi cáp sản xuất theo tiêu chuẩn DIN VDE và một sợi cáp có chứng nhận VDE là hai chuyện khác nhau. Nhiều loại cáp được làm theo DIN VDE nhưng không mang dấu VDE.
Tiêu chuẩn DIN VDE cũng không phải luật. Tiêu chuẩn chỉ trở thành bắt buộc khi được luật, quy chuẩn hoặc hợp đồng, hồ sơ mời thầu dẫn chiếu tới. Đây là tình huống thường gặp trong các dự án FDI châu Âu tại Việt Nam.
Logo VDE
VDE cable mark
VDE Reg Nr
2. Phân biệt DIN VDE, dấu VDE, HAR và VDE Register Number
Chỉ các dấu do Viện VDE cấp mới là chứng nhận; mã "DIN VDE xxxx" chỉ là cam kết thiết kế của nhà sản xuất.
2.1 Bảng tổng hợp các ký hiệu
| Ký hiệu | Bản chất | Giám sát định kỳ | Ý nghĩa với người mua |
| DIN VDE xxxx (ví dụ DIN VDE 0276-603) | Mã số tiêu chuẩn kỹ thuật | Không | Nhà sản xuất tự công bố cáp thiết kế theo tiêu chuẩn này; chưa phải chứng nhận bên thứ ba |
| VDE Cable Mark <VDE> | Dấu an toàn cho cáp, dây dẫn, ống co nhiệt, hệ thống quản lý cáp | Có | Cáp đã đạt toàn bộ yêu cầu thử nghiệm, nhà máy được đánh giá định kỳ; dấu được in hoặc dập nổi trên vỏ |
| VDE HAR Mark <VDE><HAR> | Dấu hợp chuẩn cáp hài hòa châu Âu, chỉ dựa trên tiêu chuẩn EN/HD | Có | Cáp hài hòa (mã H) đã được viện quốc gia kiểm tra theo tiêu chuẩn kết cấu EN và cấp chứng nhận HAR; dấu HAR luôn đi kèm dấu của viện cấp (VDE, IMQ…). Chữ H trong mã cáp chưa phải là dấu HAR |
| VDE Registration Mark (VDE-Reg.-Nr. XXXX) | Dấu đăng ký; mỗi biến thể thiết kế có mã 4 chữ số | Có | Cấp khi sản phẩm chỉ đạt chuẩn trong một ứng dụng cụ thể, chưa có tiêu chuẩn hiện hành, hoặc được phép sai khác so với tiêu chuẩn mà không ảnh hưởng an toàn. Ví dụ: cáp điều khiển JZ-500 của HELUKABEL mang VDE-Reg.-Nr. 7032 |
2.2 Ví dụ đọc ký hiệu in trên vỏ cáp
HELUKABEL NYY-J 4x16 RM 0,6/1 kV <VDE> 0276
<VDE> là dấu chứng nhận VDE Cable Mark. 0276 là mã phân loại tiêu chuẩn VDE 0276 (cáp điện lực), in ngay sau dấu. Quy tắc này áp dụng cho cáp thuộc nhóm VDE 0262, 0265, 0266, 0271 và 0276.
Lưu ý: Nếu vỏ cáp chỉ in "DIN VDE …" mà không có dấu <VDE>, chỉ nhận dạng hoặc mã đăng ký thì cáp được sản xuất theo tiêu chuẩn VDE, nhưng chưa chắc có chứng nhận VDE.
2.3 Mã cáp bắt đầu bằng H có phải là cáp HAR?
Không. Chữ H là nhà sản xuất tự công bố dây cáp điện được sản xuất đúng tiêu chuẩn kết cấu EN; dấu HAR mới là chứng nhận của bên thứ ba.
| Cách ghi | Ý nghĩa | Ví dụ |
| H… | Cáp hài hòa châu Âu làm đúng tiêu chuẩn kết cấu EN; nhà sản xuất tự công bố | H07V-K (EN 50525-2-31), H05VV-F (EN 50525-2-11), H1Z2Z2-K (EN 50618) |
| H… kèm <VDE><HAR>, <IMQ><HAR>… | Đã được viện quốc gia kiểm tra và cấp chứng nhận HAR | H05VV-F <VDE><HAR> |
| Bỏ chữ H | Làm theo tiêu chuẩn nhưng có sai khác, ví dụ tiết diện hoặc màu không có trong tiêu chuẩn, nên không được ghi H | 07V-K, 05VV-F |
| (H) hoặc X thay cho H | Cách ghi cũ hoặc thay thế, ý nghĩa tương tự bỏ chữ H | (H)07V-K |
Một số thông tin cần biết:
- Chứng nhận HAR là tự nguyện, không bắt buộc. Nhiều nhà sản xuất bán cáp mã H mà không có chứng nhận HAR.
- Viện cấp do quốc gia đặt nhà máy quyết định, nhà sản xuất không tự chọn: nhà máy tại Đức làm việc với VDE, tại Ý với IMQ.
- HAR chỉ áp dụng cho cáp sản xuất tại EU và Thổ Nhĩ Kỳ. Cáp mã H sản xuất ngoài khu vực này không thể có dấu HAR, chỉ có thể xin riêng dấu VDE, IMQ… Vì vậy, cáp mã H sản xuất ngoài châu Âu mà ghi "HAR" cần được kiểm tra kỹ.
- Một số dòng cáp dùng chứng nhận khác: cáp năng lượng mặt trời H1Z2Z2-K thường được chứng nhận bởi TÜV Rheinland theo EN 50618 thay vì HAR.
Thông tin hữu ích: Hướng dẫn đọc ký hiệu
3. Các nhóm tiêu chuẩn VDE
Mỗi tiêu chuẩn VDE có mã 4 chữ số bắt đầu bằng 0; chữ số thứ hai cho biết nhóm. Ví dụ: VDE 0276 thuộc nhóm 2 (cáp), VDE 0100 thuộc nhóm 1 (hệ thống năng lượng), VDE 0815 thuộc nhóm 8 (công nghệ thông tin).
| Nhóm | Lĩnh vực |
| 0 | Nguyên tắc chung |
| 1 | Hệ thống năng lượng, lắp đặt điện |
| 2 | Cáp và dây dẫn điện |
| 3 | Vật liệu cách điện |
| 4 | Đo lường, điều khiển, thử nghiệm |
| 5 | Máy điện, máy biến áp, pin/ắc quy |
| 6 | Vật tư lắp đặt, thiết bị đóng cắt |
| 7 | Thiết bị gia dụng và thiết bị làm việc |
| 8 | Công nghệ thông tin và viễn thông |
4. Các tiêu chuẩn DIN VDE quan trọng với dây cáp điện
4.1 Tiêu chuẩn sản phẩm cáp
| Tiêu chuẩn | Phạm vi | Ví dụ sản phẩm HELUKABEL |
| DIN VDE 0207 | Vật liệu cách điện và vỏ bọc cáp | Áp dụng chung |
| DIN VDE 0250 | Cáp và dây dẫn cho hệ thống điện lực (cáp lắp đặt, cáp cao su chịu tải nặng) | NYM-J (0250-204), NSGAFÖU (0250-602), NSSHÖU (0250-812), NSHTÖU (0250-814) |
| DIN VDE 0266 | Cáp không halogen, chống cháy lan | NHXMH-J/-O |
| DIN VDE 0271 | Cáp PVC đến 3,6/6 kV | — |
| DIN VDE 0276-603 | Cáp phân phối 0,6/1 kV | NYY-J/-O, NAYY-J/-O, NYCY, NAYCY, NYCWY, NAYCWY, NAY2Y |
| DIN VDE 0276-604 | Cáp 0,6/1 kV có tính năng chống cháy đặc biệt (nhà máy điện) | N2XH-J/-O |
| DIN VDE 0276-620 | Cáp trung thế 3,6/6 kV đến 20,8/36 kV | N2XS…2Y, NA2XS…Y |
| DIN VDE 0281 / 0282, nay là DIN EN 50525 (VDE 0285-525) | Cáp hài hòa: PVC (0281), cao su/silicone (0282) | H05VV-F (EN 50525-2-11), H07V-K (EN 50525-2-31), H05SS-F, H05SST-F |
| DIN VDE 0815 / 0816 | Cáp viễn thông trong nhà và ngoài trời | J-Y(St)Y, J-H(St)H, A-2Y(L)2Y, A-2YF(L)2Y |
4.2 Tiêu chuẩn chung cho cấu trúc và thử nghiệm cáp
| Tiêu chuẩn | Phạm vi |
| DIN VDE 0292 | Quy tắc đặt mã ký hiệu cáp hài hòa (H05…, H07…) |
| DIN VDE 0293 | Mã màu lõi |
| DIN VDE 0295 (IEC 60228) | Ruột dẫn, cấp 1/2/5/6 |
| DIN VDE 0298 | Ứng dụng cáp: chọn cáp, khả năng mang dòng |
| DIN VDE 0472 / 0473 | Phương pháp thử nghiệm cáp và vật liệu |
| DIN VDE 0482 | Thử nghiệm cháy, mật độ khói, halogen |
>>>Thông tin hữu ích: Phân loại ruột dẫn điện theo tiêu chuẩn IEC 60228
4.3 Tiêu chuẩn lắp đặt và vận hành
Các tiêu chuẩn này quy định cách thiết kế và vận hành hệ thống điện, không dùng để đánh giá bản thân sợi cáp.
| Tiêu chuẩn | Phạm vi |
| DIN VDE 0100 | Lắp đặt hệ thống điện hạ thế đến 1.000 V |
| DIN VDE 0105-100 | Vận hành hệ thống điện |
| DIN VDE 0113 (EN 60204) | Thiết bị điện của máy công nghiệp |
| DIN VDE 0165 | Lắp đặt điện trong khu vực nguy hiểm cháy nổ |
| DIN VDE 0185 | Chống sét |
| DIN VDE 0701-0702 | Kiểm tra thiết bị điện sau sửa chữa và kiểm tra định kỳ |
5. Giải mã ký hiệu cáp điện theo DIN VDE
Tên cáp DIN VDE được ghép từ các chữ cái mô tả cấu trúc, đọc từ trong ra ngoài.
| Ký hiệu | Ý nghĩa |
| N | Cáp tiêu chuẩn (Normtyp) theo DIN VDE |
| A (sau N) | Ruột nhôm, ví dụ NAYY |
| Y | Cách điện hoặc vỏ PVC |
| 2X | Cách điện XLPE |
| H | Vật liệu không halogen |
| C | Ruột dẫn đồng tâm (màn chắn đồng) |
| W | Ruột đồng tâm dạng lượn sóng, ví dụ NYCWY |
| -J / -O | Có / không có lõi xanh lá-vàng (lõi tiếp địa) |
| RE / RM / SM | Ruột tròn đặc / tròn bện / hình rẻ quạt bện |
Ví dụ: NYY-J 4x16 RM 0,6/1 kV là cáp tiêu chuẩn DIN VDE, cách điện PVC, vỏ PVC, có lõi tiếp địa xanh-vàng, 4 lõi tiết diện 16 mm², ruột tròn bện, điện áp 0,6/1 kV. Tương tự, N2XH-J là cáp cách điện XLPE, vỏ không halogen, có lõi tiếp địa.
6. Vì sao chứng nhận VDE quan trọng với cáp điện?
Chứng nhận VDE chứng minh dây cáp điện đảm bảo chất lượng ổn định ở mọi lô hàng, không chỉ ở mẫu thử.
- Kiểm định độc lập: Viện VDE, bên thứ ba, thử nghiệm sản phẩm thay vì chỉ dựa vào công bố của nhà sản xuất.
- Giám sát liên tục: nhà máy được đánh giá định kỳ và lấy mẫu ngẫu nhiên sau khi cấp chứng nhận.
- Thuận lợi cho dự án: nhiều chủ đầu tư, tư vấn giám sát và dự án FDI châu Âu yêu cầu cáp có dấu VDE hoặc HAR trong hồ sơ mời thầu.
- An toàn và tuổi thọ: cáp đạt chuẩn giữ đúng tiết diện ruột dẫn, độ dày cách điện và khả năng chịu nhiệt, giảm nguy cơ quá nhiệt và chập cháy.
7. Làm thế nào để lựa chọn dây cáp điện đạt tiêu chuẩn VDE?
Dây cáp điện trước khi đưa ra thị trường sẽ được thử nghiệm trong các phòng thí nghiệm độc lập, các tiêu chuẩn VDE được dùng để đánh giá chất lượng và đảm bảo an toàn. Để lựa chọn đúng loại cáp VDE cần cân nhắc những yếu tố sau:
- Xác định đúng ứng dụng: lắp cố định, đi trong máng, chuyển động liên tục, ngoài trời hay chôn ngầm.
- Chọn đúng cấp điện áp, tiết diện, nhiệt độ làm việc theo tính toán thiết kế (tham khảo DIN VDE 0298 về khả năng mang dòng điện).
- Ưu tiên cáp không halogen, chống cháy lan cho tòa nhà, hầm và khu đông người.
- Kiểm tra hồ sơ mời thầu yêu cầu "theo DIN VDE" hay "có chứng nhận VDE/HAR".
- Thi công đúng bán kính uốn cong và lực kéo theo khuyến nghị của nhà sản xuất, kiểm tra định kỳ trong quá trình vận hành.
Dù dây cáp điện VDE đã qua kiểm định và đạt chuẩn nhưng nó chỉ đảm bảo một phần dây cáp điện được an toàn. Do đó để đảm bảo an toàn còn phụ thuộc vào các yếu tố khác như:
- Khả năng cách điện
- Tính năng và kết cấu của dây cáp VDE tương thích với nhu cầu sử dụng
- Kiểm tra dây cáp trước khi sử dụng
- Đọc kỹ các thông số kỹ thuật và theo khuyến cáo của nhà sản xuất
- Sử dụng theo đúng quy trình hướng dẫn
- Bảo quản và kiểm tra định kỳ
Như vậy, khi lựa chọn các loại dây cáp điện, các yếu tố sau cần được chú ý: nguồn điện, khả năng chịu nhiệt và chống cháy, bao gồm cả những loại có đặc tính không chứa halogen để đảm bảo an toàn cho tính mạng con người trong trường hợp hỏa hoạn.
Tóm lại, các sản phẩm dây cáp điện đạt chuẩn VDE sẽ đáp ứng được những tiêu chuẩn chung về chất lượng và mức độ an toàn trong quá trình sử dụng. Nếu bạn đang tìm kiếm sản phẩm dây cáp điện đạt chứng nhận VDE, vui lòng liên hệ với HELUKABEL Việt Nam để được tư vấn chi tiết hơn về cách lựa chọn dây cáp đạt chuẩn VDE.
8. Danh mục cáp điện của HELUKABEL có chứng nhận VDE
Hơn 40 mã cáp của HELUKABEL mang chứng nhận VDE, gồm hai loại: dấu VDE cho cáp theo tiêu chuẩn DIN VDE/EN, và dấu đăng ký VDE (VDE-Reg.-Nr.) cho dòng cáp điều khiển.
8.1 Cáp có dấu chứng nhận VDE
| Nhóm | Sản phẩm | Tiêu chuẩn |
| Cáp điện lực hạ thế 0,6/1 kV | NYY, NAYY, NYCY, NAYCY, NYCWY, NAYCWY, NAY2Y | DIN VDE 0276-603 |
| Cáp điện lực không halogen | N2XH, N2XCH | DIN VDE 0276-604 |
| Cáp trung thế | N2XS…2Y, N2XS…Y, NA2XS…2Y, NA2XS…Y | DIN VDE 0276-620 |
| Cáp lắp đặt tòa nhà | NYM | DIN VDE 0250-204 |
| Cáp cao su chịu tải nặng, cẩu trục | NSGAFÖU, NSHXAFÖ, NSHTÖU, NSSHÖU | DIN VDE 0250 |
| Cáp hài hòa (HAR) | H03VV-F, H05VV-F, H05VV5-F, H05VVC4V5-K, H05V-U, H05V-K, H05V2-K, H07V-U, H07V-R, H07V-K, H07V2-K | DIN EN 50525 |
8.2 Cáp điều khiển có dấu đăng ký VDE (VDE-Reg.-Nr.)
Các dòng cáp điều khiển chủ lực của HELUKABEL mang dấu VDE Registration Mark, mỗi nhóm một mã đăng ký 4 chữ số.
| VDE-Reg.-Nr. | Sản phẩm |
| 7032 | JZ-500, JZ-500-ORANGE, JZ-500-BLACK, OZ-500, OZ-500-ORANGE, OZ-500-BLACK, Y-CY-JZ, Y-CY-OZ, OZ-BL, SY-JZ, SY-OZ |
| 7034 | F-CY-JZ, F-CY-OZ, OZ-BL-CY |
8.3 Cáp và phụ kiện sản xuất theo tiêu chuẩn DIN VDE
HELUKABEL còn cung cấp nhiều dòng cáp sản xuất theo DIN VDE ngoài danh mục chứng nhận trên, ví dụ cáp viễn thông và báo cháy J-Y(St)Y, JE-Y(St)Y, J-H(St)H, A-2Y(L)2Y (DIN VDE 0815/0816) và cáp không halogen NHXMH. Thông tin chứng nhận cụ thể của từng mã có trong datasheet.
Ngoài ra, nhiều sản phẩm phụ kiện cáp của HELUKABEL cũng đạt chứng nhận VDE
Danh mục cáp và phụ kiện
Câu hỏi thường gặp
DIN VDE là mã số tiêu chuẩn kỹ thuật do DKE ban hành. VDE là tên hiệp hội, đồng thời Viện VDE là đơn vị cấp dấu chứng nhận. Cáp ghi "DIN VDE" chưa chắc đã có chứng nhận VDE.
Là mã 4 chữ số của dấu VDE Registration Mark, cấp khi sản phẩm đạt chuẩn VDE trong một ứng dụng cụ thể, khi chưa có tiêu chuẩn hiện hành, hoặc khi được phép sai khác so với tiêu chuẩn mà không ảnh hưởng an toàn. Các chứng nhận "VDE Reg. No." cấp trước đây vẫn còn hiệu lực.
Cáp được làm theo tiêu chuẩn hài hòa nhưng có sai khác, ví dụ tiết diện hoặc màu không có trong tiêu chuẩn, nên nhà sản xuất không được ghi chữ H. (H) và X là cách ghi cũ hoặc thay thế có cùng ý nghĩa.
Không. Chứng nhận HAR chỉ cấp cho cáp sản xuất tại EU và Thổ Nhĩ Kỳ. Cáp sản xuất nơi khác chỉ có thể xin riêng dấu VDE, IMQ…
Không hẳn. Chỉ cáp có dấu <VDE>, chỉ nhận dạng đen-đỏ hoặc mã đăng ký mới được Viện VDE chứng nhận và giám sát.
Có. Nhiều tiêu chuẩn DIN VDE hài hòa với IEC, và cáp chuẩn VDE thường được yêu cầu trong các dự án FDI châu Âu.
Cần xác nhận chứng nhận VDE/HAR của một mã cáp cụ thể, hoặc cần tư vấn chọn cáp cho dự án? Hãy liên hệ HELUKABEL Việt Nam hoặc tải datasheet tại sản phẩm.